En İyi Kore Yapımı Gerilim ve Suç Filmleri: Mother'dan Decision to Leave'e 10 Film

Kore sinemasının dünyaya açılan kapısı çoğu zaman bir cinayet, bir intikam ya da bir suç örgütü oldu. Oldboy'un koridor dövüşü, Parazit'in Oscar zaferi ve Cinayet Günlüğü'nün çözülmemiş davası bu kapıyı ardına kadar açtı. Ama Güney Kore'nin gerilim ve suç sineması, en çok konuşulan bu üç filmden çok daha geniş bir dünya.

Bu yazıda o dünyanın biraz daha derinine iniyoruz. Bong Joon-ho'nun en sert filminden Park Chan-wook'un intikam üçlemesinin ilk halkasına, Busan'ın yeraltından Seul'ün siyaset kulislerine uzanan on film seçtik. Hepsinin ortak noktası, seyirciyi rahatlatmayı reddeden bir ahlak duygusu: Kore gerilimlerinde kötüler cezasını her zaman bulmaz, iyiler de her zaman iyi kalmaz.

Bu Listeyi Hangi Kriterlere Göre Derledik?

Listeye yalnızca Güney Kore yapımı, suç ya da gerilim türünün merkezde olduğu uzun metrajlı filmleri aldık. Oldboy, Parazit ve Cinayet Günlüğü gibi neredeyse her listede yer alan başyapıtları bilerek dışarıda bıraktık; amacımız, bu filmleri sevip devamını arayan izleyiciye yeni kapılar açmaktı. Korku ağırlıklı yapımları da başka bir yazının konusu saydık. Seçimde eleştirel karşılığı, festival ve ödül geçmişini, Kore gişesindeki yerini ve filmin türe kattığı özgün dokunuşu birlikte değerlendirdik. Sıralama kesin bir kalite cetveli değil, yeni başlayan ile türü iyi bilen izleyiciyi aynı anda düşünerek kurduk. Bu sıralama, SineGundem ekibinin özgün değerlendirmeleri doğrultusunda oluşturulmuştur.

1. Mother (2009)

Yönetmen: Bong Joon-ho · Süre: 128 dakika · Oyuncular: Kim Hye-ja, Won Bin

MotherCannes'da Belirli Bir Bakış bölümünde gösterildi

Güney Kore'nin küçük bir kasabasında şifalı ot satan dul bir kadın, zihinsel engelli oğlu genç bir kızın cinayetiyle suçlanınca polise güvenmeyi bırakır ve gerçek katili kendisi aramaya başlar. Hikâye bu kadar sade başlıyor, ama Bong Joon-ho anne sevgisini bir sığınaktan çok bir tehlikeye dönüştürmeyi başarıyor.

Filmin kalbinde Kim Hye-ja var. Kore televizyonunun en sevilen "anne" yüzlerinden biri olan oyuncu, bu imajı bilerek parçalıyor: Oğlu için yalan söyleyen, iz süren ve gerektiğinde sınırı aşan bir kadın oynuyor. Won Bin de yakışıklı jön imajından uzak, kırılgan ve tekinsiz bir oğul olarak şaşırtıyor.

Film 2009'da Cannes'ın Belirli Bir Bakış bölümünde prömiyer yaptı ve Güney Kore'nin o yılki Oscar adayı olarak seçildi. Parazit'ten on yıl önce Bong'un sınıf, aile ve adalet üzerine düşüncelerinin ne kadar keskin olduğunu görmek için en iyi başlangıç noktası.

Neden İzlemeli? Bir annenin sevgisinin ne kadar karanlık bir yere sürüklenebileceğini, finaldeki unutulmaz dans sahnesiyle birlikte gösterdiği için.

2. Hizmetçi (2016)

Yönetmen: Park Chan-wook · Süre: 145 dakika · Oyuncular: Kim Min-hee, Kim Tae-ri, Ha Jung-woo

HizmetçiBAFTA'da İngilizce olmayan en iyi film

Galli yazar Sarah Waters'ın Fingersmith romanından serbestçe uyarlanan film, hikâyeyi Viktorya dönemi İngiltere'sinden Japon işgali altındaki Kore'ye taşıyor. Bir dolandırıcı, kırsaldaki malikânede yaşayan zengin Japon varise hizmetçi olarak genç bir yankesiciyi yerleştirir. Plan basit görünür: varisi kandırıp servetine el koymak. Ama Park Chan-wook her bölümde aynı olayları farklı bir gözden yeniden anlatarak seyirciyi de kandırıyor.

Hizmetçi, listedeki en şık film. Kostümler, kütüphane sahneleri ve Japon ile Kore kültürünün iç içe geçtiği malikâne başlı başına bir karakter gibi. Filmin sanat yönetmeni Ryu Seong-hee, Cannes'da teknik başarı ödülü olan Vulcan Ödülü'nü aldı.

Film 2016'da Cannes'da Altın Palmiye için yarıştı, iki yıl sonra BAFTA'da İngilizce olmayan en iyi film ödülünü kazandı. Kim Tae-ri ilk büyük rolünde, Kim Min-hee ise kariyerinin en katmanlı performanslarından birinde.

Neden İzlemeli? Bir soygun filmini aşk hikâyesine, aşk hikâyesini de intikam gerilimine dönüştüren üç perdelik yapısıyla her bölümde yeniden şaşırttığı için.

3. Decision to Leave (2022)

Yönetmen: Park Chan-wook · Süre: 138 dakika · Oyuncular: Tang Wei, Park Hae-il

Decision to LeaveCannes'da en iyi yönetmen ödülü

Uykusuzluk çeken evli bir dedektif, dağdan düşerek ölen bir adamın ölümünü araştırırken adamın Çinli dul eşiyle tanışır. Şüpheli ile dedektif arasındaki sorgu odası, kısa sürede iki insanın birbirine en çok yaklaştığı yere dönüşür. Park Chan-wook burada şiddeti neredeyse tamamen geri çekiyor ve yerine bakışlar, yanlış çevrilen kelimeler ve gözetleme sahneleri koyuyor.

Film bir polisiye gibi başlıyor ama Hitchcock'un Vertigo'suna selam veren bir aşk hikâyesi olarak ilerliyor. Tang Wei'nin canlandırdığı Seo-rae, Korece'yi tam bilmediği için çeviri uygulamasıyla konuşuyor ve bu küçük ayrıntı filmin en güçlü duygusal araçlarından biri hâline geliyor. Park Hae-il de dağınık değil, aşırı düzenli bir dedektifi oynayarak alışılmış polis tipinin tersini kuruyor.

Park Chan-wook bu filmle 2022'de Cannes'da en iyi yönetmen ödülünü kazandı. Film Güney Kore'nin Oscar aday adayı oldu ve aralık ayındaki son eleme listesine kaldı.

Neden İzlemeli? Suç türünün şiddet olmadan da ne kadar gergin ve ne kadar romantik olabileceğini gösterdiği için.

4. Burning (2018)

Yönetmen: Lee Chang-dong · Süre: 148 dakika · Oyuncular: Yoo Ah-in, Steven Yeun, Jeon Jong-seo

BurningCannes'da FIPRESCI ödülü

Haruki Murakami'nin "Ahır Yakmak" öyküsünden uyarlanan, William Faulkner'ın aynı adlı öyküsünden de izler taşıyan film, yazar olmak isteyen kurye Jong-su'nun çocukluk arkadaşı Hae-mi ile yeniden karşılaşmasıyla başlıyor. Hae-mi Afrika dönüşü yanında gizemli ve zengin Ben ile gelir. Sonra bir gün ortadan kaybolur ve Jong-su, Ben'in boş seralar yaktığını söyleyen sözlerini aklından çıkaramaz.

Burning, listede en az "olay" barındıran ama en çok huzursuzluk yaratan film. Lee Chang-dong cevap vermiyor, sadece işaretler bırakıyor: kayıp bir kedi, boş bir kuyu, bir çekmecedeki saat. Steven Yeun'un sakin gülümsemesi, filmin en korkutucu unsurlarından biri.

Lee Chang-dong'un sekiz yıllık aradan sonraki ilk filmi olan Burning, Cannes'da yarıştı ve Uluslararası Film Eleştirmenleri Federasyonu'nun FIPRESCI ödülünü aldı. Oscar'da aday olamasa da son dokuz film arasına kalan ilk Kore filmi oldu.

Neden İzlemeli? Sınıf öfkesini, kıskançlığı ve belirsizliği bir gizem filminin içine en zarif biçimde yerleştirdiği için.

5. New World (2013)

Yönetmen: Park Hoon-jung · Süre: 134 dakika · Oyuncular: Lee Jeong-jae, Choi Min-sik, Hwang Jung-min

New WorldKore'de 4,6 milyon seyirciye ulaştı

Sekiz yıldır ülkenin en büyük suç örgütü Goldmoon'un içinde gizli görevde çalışan polis Ja-sung, örgüt liderinin ölümüyle başlayan iktidar savaşının tam ortasında kalır. Amiri Kang ona bir türlü çıkış yolu vermez, örgütteki yakın dostu Jung Chung ise ona kardeşi gibi güvenir. Ja-sung için soru artık hangi tarafta olduğu değil, hangi tarafın onu daha az kullanacağıdır.

New World, Hong Kong'un Infernal Affairs filmine sıkça benzetilir ama kendine özgü bir soğukluğu var. Squid Game'den tanıdığımız Lee Jeong-jae, sürekli sıkışmış bir adamı neredeyse hiç konuşmadan oynuyor. Hwang Jung-min'in esprili ve tehlikeli gangsteri ise filme beklenmedik bir sıcaklık katıyor. Choi Min-sik'in soğukkanlı polis şefi, Kore sinemasındaki en hesapçı karakterlerden biri.

Film Kore'de 4,6 milyon seyirciye ulaştı ve zamanla türün kült örneklerinden biri hâline geldi. Asansör sahnesi Kore aksiyon sinemasının en çok anılan sahneleri arasında.

Neden İzlemeli? Sadakat ile ihanet arasındaki ince çizgiyi bir gangster destanı ölçeğinde anlattığı için.

6. Sympathy for Mr. Vengeance (2002)

Yönetmen: Park Chan-wook · Süre: 121 dakika · Oyuncular: Song Kang-ho, Shin Ha-kyun, Bae Doona

Sympathy for Mr. Vengeanceİntikam üçlemesinin ilk filmi

Böbrek nakli bekleyen kız kardeşine para bulmak isteyen işitme engelli bir işçi, sevgilisinin de ısrarıyla zengin bir iş insanının küçük kızını kaçırır. Plan kimse zarar görmeden fidyeyi almaktır. Ama bir kaza her şeyi değiştirir ve kızın babası, işçinin peşine düşer. Film bundan sonra iki ayrı intikam hikâyesinin birbirini nasıl beslediğini izliyor.

Bu, Park Chan-wook'un intikam üçlemesinin ilk filmi; ardından Oldboy ve Lady Vengeance geldi. Üçlemenin en soğuk, en az süslü ve en acımasız halkası olarak bilinir. Kahraman yok, herkesin bir gerekçesi var ve bu gerekçeler kimseyi kurtarmıyor. Song Kang-ho, yıllar sonra Parazit'te oynayacağı babadan çok farklı, sessizce çöken bir baba olarak etkileyici.

Film Kore'de vizyona girdiğinde gişede zorlandı ve karışık eleştiriler aldı. Zamanla yönetmenin en çok tartışılan, en çok yeniden değerlendirilen işlerinden biri oldu.

Neden İzlemeli? Oldboy'u sevip daha çıplak, daha sert bir Park Chan-wook görmek isteyenler için.

7. A Bittersweet Life (2005)

Yönetmen: Kim Ji-woon · Süre: 120 dakika · Oyuncular: Lee Byung-hun

A Bittersweet LifeCannes'da yarışma dışı gösterildi

Lüks bir otelin barını yöneten ve patronunun en güvendiği tetikçi olan Sun-woo'ya basit bir görev verilir: Patronun genç sevgilisini birkaç gün izleyecek, başka biriyle görüşüyorsa ikisini de ortadan kaldıracaktır. Sun-woo kadını başka bir adamla yakalar ama son anda tetiği çekmez. Bu küçük merhamet, onun bütün hayatını yerle bir edecek bir savaşı başlatır.

Kim Ji-woon, bu filmle gangster türünü şık bir film noir'a çeviriyor. Gece kulübü ışıkları, yağmur, keskin takım elbiseler ve neredeyse koreografi gibi kurulmuş dövüşler var. Lee Byung-hun, sonradan Hollywood'da da tanınacak olan sert ama yaralı karizmasını bu filmde bütün gücüyle gösteriyor.

Film 2005'te Cannes'da yarışma dışı gösterildi ve Kore'de bir milyonu aşkın seyirciye ulaştı. Yönetmenin sonraki işleri I Saw the Devil ve The Good, the Bad, the Weird'den önce, üslubunun en saf hâli.

Neden İzlemeli? Tek bir merhamet anının bir adamın dünyasını nasıl yıktığını, Kore sinemasının en stil sahibi gangster filmlerinden biriyle anlattığı için.

8. The Man from Nowhere (2010)

Yönetmen: Lee Jeong-beom · Süre: 119 dakika · Oyuncular: Won Bin, Kim Sae-ron

The Man from Nowhere2010'da Kore'nin en çok izlenen filmi

Bir rehin dükkânı işleten, kimseyle konuşmayan Tae-sik'in tek dostu, yan dairede yaşayan küçük So-mi'dir. Kızın annesi bir uyuşturucu çetesiyle bulaşınca anne ve kız kaçırılır. Çete, sessiz komşunun aslında kim olduğunu bilmiyordur. Tae-sik'in geçmişi ortaya çıktıkça film bir kurtarma operasyonuna, sonra da Seul'ün en karanlık köşelerinde bir intikam yolculuğuna dönüşüyor.

The Man from Nowhere, Leon filmiyle sık sık karşılaştırılır: yalnız bir adam ve korumaya çalıştığı bir çocuk. Ama Lee Jeong-beom'un filmi organ kaçakçılığı ve çocuk istismarı gibi konulara çok daha sert bakıyor. Won Bin, Mother'daki kırılgan oğlandan tamamen farklı bir rolde. Finaldeki bıçaklı dövüş sahnesi, Kore aksiyon sinemasının ölçüt sahnelerinden biri sayılıyor.

Film 2010'da Güney Kore'de en çok hasılat yapan film oldu ve gişede beş hafta üst üste birinci kaldı. Kim Sae-ron'un küçük yaşta verdiği performans da filmin duygusal ağırlığını taşıyor.

Neden İzlemeli? Sert aksiyonu, gerçek bir duygusal bağla birleştiren nadir filmlerden biri olduğu için.

9. Inside Men (2015)

Yönetmen: Woo Min-ho · Süre: 130 dakika · Oyuncular: Lee Byung-hun, Cho Seung-woo, Baek Yoon-sik

Inside MenKore'de 9,1 milyon seyirci

Yoon Tae-ho'nun internet çizgi romanı The Insiders'tan uyarlanan film, bir medya patronu, bir başkan adayı ve bir holding arasındaki kirli ittifakı anlatıyor. Bu çarkın içinde kullanılıp atılan bir gangster, işin peşini bırakmayan hırslı bir savcıyla beklenmedik bir ortaklık kurar. Hedef, ülkeyi yönetenlerin birbirini nasıl koruduğunu gün yüzüne çıkarmaktır.

Inside Men bir gangster filminden çok siyasi bir gerilim. Kore'de vizyona girdiği dönemde yolsuzluk tartışmalarıyla doğrudan bağlantı kurulduğu için büyük ilgi gördü. Lee Byung-hun, bir eli kesilmiş, öfkeli ama esprili gangster Ahn Sang-goo rolünde listedeki ikinci filminde de öne çıkıyor. Cho Seung-woo da kariyer hırsı ile vicdanı arasında kalan savcıyı inandırıcı biçimde taşıyor.

Film ve yönetmen kurgusu Inside Men: The Original birlikte 9,1 milyon seyirciye ulaştı. Bu rakam, filmi Kore'de yetişkinlere yönelik yaş sınırı alan filmler arasında tüm zamanların gişe rekortmeni yaptı.

Neden İzlemeli? Medya, siyaset ve sermaye arasındaki ilişkiyi bir intikam hikâyesinin heyecanıyla anlattığı için.

10. The Gangster, the Cop, the Devil (2019)

Yönetmen: Lee Won-tae · Süre: 110 dakika · Oyuncular: Ma Dong-seok, Kim Mu-yeol, Kim Sung-kyu

The Gangster, the Cop, the DevilCannes'da Gece Yarısı Gösterimleri bölümünde

Bir seri katil, yanlış kişiye saldırır: kurbanı Cheonan'ın en korkulan gangsteri Jang Dong-soo'dur. Ölümden dönen gangster intikam peşine düşer. Aynı katili kovalayan inatçı polis Jung Tae-seok ise kimsenin ciddiye almadığı bir dosyayı kapatmak istemektedir. İkisi hiç istemedikleri bir ortaklık kurar: Katili ilk kim bulursa, onun kaderini de o belirleyecektir.

Film, gerçek bir olaydan esinlenmiş. Ma Dong-seok, kaba gücünü bu kez komik değil tehditkâr biçimde kullanıyor ve The Outlaws ile başlayan yükselişini tamamlıyor. Kim Mu-yeol'ün kuralları esneten polisi, iki kötüden hangisinin daha az kötü olduğu sorusunu filmin sonuna kadar canlı tutuyor.

Film 2019'da Cannes'ın Gece Yarısı Gösterimleri bölümüne seçildi. Kısa süre sonra Sylvester Stallone'un yapımcılığında İngilizce bir yeniden çevrim için hakları satın alındı.

Neden İzlemeli? Polis ile gangsterin aynı katili kovaladığı fikrini eğlenceli, sert ve hızlı bir türe dönüştürdüğü için.

Kıl Payı Kaçıranlar

Sympathy for Lady Vengeance (2005): Park Chan-wook'un intikam üçlemesinin son filmi. Lee Young Ae, işlemediği bir cinayet yüzünden on üç yıl hapis yattıktan sonra intikam planını adım adım uygulayan Geum-ja rolünde. Film Venedik'te Altın Aslan için yarıştı. Listede yönetmenin iki filmi olduğu için üçüncüsüne yer açamadık.

Veteran (Karşı Karşıya, 2015): Ryoo Seung-wan'ın, zengin ve şımarık bir varise karşı inatçı bir dedektifi anlatan aksiyon komedisi Kore'de 13,4 milyon seyirciye ulaştı. Devam filmi I, the Executioner 2024'te gösterildi. Gerilimden çok eğlenceye yaslandığı için listenin dışında kaldı.

The Outlaws (2017): Seul'ün Garibong-dong semtinde 2004 ve 2007'de yaşanan gerçek olaylardan uyarlanan film, Ma Dong-seok'u bir yıldıza dönüştürdü ve üç devam filmiyle bir seriye dönüştü.

İsimsiz Gangster (2012): Yoon Jong-bin'in, 1990'da hükümetin suça savaş açtığı dönemde Busan'da geçen filmi, Choi Min-sik ile Ha Jung-woo'yu karşı karşıya getiriyor. Rüşvetle yükselen bir gümrük memurunun hikâyesi, listedeki New World'ün güçlü bir ikizi gibi.

Sık Sorulan Sorular

Kore gerilim filmlerine hangi filmle başlamalı? Türe yeni başlayan biri için The Man from Nowhere iyi bir giriş. Hikâyesi anlaşılır, aksiyonu güçlü ve duygusal bir merkezi var. Daha yavaş ve düşündürücü bir film arıyorsanız Mother doğru seçim.

Park Chan-wook'un intikam üçlemesi hangi sırayla izlenir? Sympathy for Mr. Vengeance (2002), Oldboy (2003) ve Sympathy for Lady Vengeance (2005). Filmlerin hikâyeleri birbirine bağlı değil, ama aynı temayı farklı açılardan işledikleri için bu sırayla izlemek daha keyifli.

Bu listedeki en az şiddet içeren film hangisi? Decision to Leave. Bir cinayet soruşturmasıyla başlasa da kan ve dövüşten çok bakışlar ve sözlerle ilerleyen bir aşk gerilimi.

Kore suç filmleri neden bu kadar karanlık? Bu filmlerin çoğu polise, yargıya ve siyasete duyulan güvensizliği işliyor. Kahramanlar adaleti kurumlarda değil kendi ellerinde arıyor, bu da hikâyelere hem öfkeli hem de trajik bir ton veriyor.