Christopher Nolan Filmleri: Kara Şövalye'den Oppenheimer'a En İyi 10 Film

Christopher Nolan, ilk filmini Londra'da arkadaşlarıyla hafta sonları çekti ve bütçesi yaklaşık 6 bin dolardı. Yaklaşık çeyrek asır sonra Oppenheimer ile En İyi Film ve En İyi Yönetmen Oscar'larını kazandı. Bu yaz vizyona giren The Odyssey ise dünya genelinde yaklaşık 1,8 milyar dolar toplayarak kariyerinin en büyük gişe başarısı oldu. Arada geçen sürede Nolan, Batman'i yeniden yarattı, rüyaların içine giren bir soygun filmi çekti, bir kara deliği bilim insanlarıyla birlikte tasarladı ve büyük bütçeli sinemayı film şeridine, IMAX kameralara ve gerçek efektlere geri çağırdı.

Nolan'ın filmlerinin ortak noktası zamanla oynamaları. Akıl Defteri sondan başa doğru ilerliyor, Dunkirk üç ayrı zaman dilimini iç içe anlatıyor, Tenet ise zamanı tersine çeviriyor. Aşağıdaki listede yönetmenin filmlerini bu ustalığın en iyi işlediği yapımlardan başlayarak sıraladık.

Bu Listeyi Hangi Kriterlere Göre Derledik?

Nolan'ın yönettiği bütün uzun metraj filmleri değerlendirdik. Her filmin hikâyesini ne kadar iyi kurduğuna, oyunculuklarına, teknik açıdan sinemaya ne kattığına ve bugün yeniden izlendiğinde ne kadar etkili kaldığına baktık. Gişe başarısını ve ödülleri tek başına ölçüt saymadık ama göz ardı da etmedik. Henüz yeni olduğu için The Odyssey'i sıralamaya almadık, onu yedek listede andık. Süre, bütçe, gişe ve ödül bilgilerini filmlerin kayıtları ve Akademi arşiviyle karşılaştırdık. Bu sıralama, SineGundem ekibinin özgün değerlendirmeleri doğrultusunda oluşturulmuştur.

1. Kara Şövalye (2008)

Yıl: 2008 · Süre: 152 dakika · Başrol: Christian Bale, Heath Ledger

Kara ŞövalyeHeath Ledger'a ölümünden sonra Oscar getirdi

Nolan'ın Batman üçlemesinin ikinci filmi, süper kahraman sinemasını bir suç dramına dönüştürdü. Christian Bale'in Batman'i, Gotham'ı kaosa sürükleyen Joker karşısında kendi koyduğu kuralların sınırına geliyor. Joker rolündeki Heath Ledger, film vizyona girmeden önce, Ocak 2008'de hayatını kaybetti. Ölümünden sonra En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar, BAFTA ve Altın Küre kazandı.

Kara Şövalye, yüksek çözünürlüklü IMAX kameralarla çekilen ilk büyük stüdyo filmi oldu. Filmin yaklaşık 28 dakikası IMAX formatında. Yaklaşık 185 milyon dolarlık bütçeyle dünya genelinde 1 milyar doları aştı ve sekiz dalda Oscar'a aday gösterildi. Filmin En İyi Film dalında aday gösterilmemesi o kadar çok konuşuldu ki, Akademi'nin ertesi yıl bu daldaki aday sayısını artırmasının sebeplerinden biri sayıldı.

Neden İzlemeli? Süper kahraman filmlerinin de bir suç klasiği kadar ciddi olabileceğini kanıtlayan film.

2. Oppenheimer (2023)

Yıl: 2023 · Süre: 180 dakika · Başrol: Cillian Murphy

Oppenheimer13 adaylıktan 7 Oscar

Atom bombasının mimarı J. Robert Oppenheimer'ın hayatını anlatan film, Kai Bird ve Martin J. Sherwin'in 2005 tarihli American Prometheus biyografisine dayanıyor. Cillian Murphy, Nolan'la altıncı kez çalışarak ilk kez başrolde. Robert Downey Jr. ise Oppenheimer'ın rakibi Lewis Strauss'u oynuyor. Film renkli ve siyah beyaz bölümler arasında geçiş yaparak hem bilim insanının iç dünyasını hem de sonradan yaşadığı siyasi sorgulamayı anlatıyor.

Film, Barbie ile aynı gün vizyona girdi ve iki filmi arka arkaya izlemeyi öneren Barbenheimer akımı sinemaları doldurdu. Yaklaşık 100 milyon dolarlık bütçeyle 983 milyon dolar topladı. 13 dalda aday gösterildiği Oscar'da En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dahil yedi ödül kazandı. Bölümlerin bir kısmı, Kodak'ın bu film için ürettiği siyah beyaz IMAX film şeridiyle çekildi.

Neden İzlemeli? Nolan'ın üç saat boyunca bir biyografiyi gerilim filmi gibi anlatabildiğini gösteren, kariyerinin zirvesi.

3. Akıl Defteri (2000)

Yıl: 2000 · Süre: 113 dakika · Başrol: Guy Pearce

Akıl DefteriSenaryo ve kurgu dallarında Oscar adaylığı

Guy Pearce'ün canlandırdığı Leonard Shelby, yeni anı oluşturamayan bir adam. Karısının katilini ararken kendine notlar, fotoğraflar ve dövmeler bırakarak ilerliyor. Film, Nolan'ın kardeşi Jonathan Nolan'ın Memento Mori adlı öyküsünden yola çıkıyor. Renkli sahneler sondan başa doğru, siyah beyaz sahneler ise baştan sona doğru ilerliyor ve iki çizgi finalde birleşiyor.

Yaklaşık 5 ile 9 milyon dolar arasındaki bütçesiyle 43 milyon doları aşan film, sürpriz bir başarı oldu. Nolan kardeşler özgün senaryo, Dody Dorn ise kurgu dalında Oscar'a aday gösterildi. ABD Kongre Kütüphanesi, filmi 2017'de Ulusal Film Arşivi'ne aldı. Akıl Defteri, 2000'lerin bu arşive giren ilk kurmaca filmi oldu.

Neden İzlemeli? Seyirciyi kahramanıyla aynı belleksizliğe sokan yapısıyla, Nolan'ın zaman oyunlarının başladığı yer.

4. Prestij (2006)

Yıl: 2006 · Süre: 130 dakika · Başrol: Hugh Jackman, Christian Bale

PrestijChristopher Priest'in romanından uyarlandı

Viktorya dönemi Londra'sında iki sihirbazın, Hugh Jackman'ın canlandırdığı Robert Angier ile Christian Bale'in canlandırdığı Alfred Borden'ın takıntıya dönüşen rekabetini anlatan film, Christopher Priest'in 1995 tarihli romanından uyarlandı. David Bowie, mucit Nikola Tesla rolüyle kısa ama unutulmaz bir görünüm yapıyor. Kadroda Michael Caine ve Scarlett Johansson da var.

Film bir sihirbazlık numarası gibi kurulmuş: Hazırlık, gösteri ve son ustalık. Seyirci de baştan sona kandırılmak üzere davet ediliyor. Yaklaşık 40 milyon dolarlık bütçeyle 109 milyon dolar toplayan film, sanat yönetimi ve görüntü yönetimi dallarında Oscar'a aday gösterildi. Prestij, 20. yılında ilk kez IMAX ve 70 mm kopyalarla yeniden sinemalara dönüyor.

Neden İzlemeli? İkinci izlemede bambaşka bir filme dönüşen, Nolan'ın en zekice kurulmuş hikâyelerinden biri.

5. Başlangıç (2010)

Yıl: 2010 · Süre: 148 dakika · Başrol: Leonardo DiCaprio

BaşlangıçDört dalda Oscar kazandı

Leonardo DiCaprio'nun canlandırdığı Dom Cobb, insanların rüyalarına girip sırlarını çalan bir hırsız. Bu kez ondan bir fikri çalması değil, birinin zihnine yerleştirmesi isteniyor. Rüyanın içinde rüya kurulan katmanlı yapı, Nolan'ın en karmaşık ama en eğlenceli senaryolarından biri. Kadroda Joseph Gordon-Levitt, Elliot Page, Tom Hardy, Marion Cotillard ve Michael Caine var.

Nolan dijital efektler yerine mümkün olduğunca gerçek çekimleri tercih etti. Joseph Gordon-Levitt'in savaştığı koridor, kendi ekseni etrafında 360 derece dönen gerçek bir setti. Yaklaşık 160 milyon dolarlık bütçeyle 839 milyon dolar toplayan film, sekiz dalda Oscar'a aday gösterildi ve görüntü yönetimi, ses kurgusu, ses miksajı ve görsel efekt dallarında ödül kazandı. Finaldeki topacın düşüp düşmediği ise yıllardır tartışılıyor.

Neden İzlemeli? Büyük bütçeli bir yaz filminin de seyirciyi düşündürebileceğini gösterdiği için.

6. Yıldızlararası (2014)

Yıl: 2014 · Süre: 169 dakika · Başrol: Matthew McConaughey

YıldızlararasıGörsel efekt Oscar'ını kazandı

Kuraklıkla tükenen bir Dünya'dan insanlığa yeni bir yuva aramak için yola çıkan eski pilot Cooper'ı Matthew McConaughey oynuyor. Kadroda Anne Hathaway, Jessica Chastain ve Michael Caine var. Filmin bilimsel temeli, Nobel ödüllü fizikçi Kip Thorne'un katkısıyla kuruldu. Kara delik Gargantua'nın görüntüsü onun denklemlerinden yola çıkılarak oluşturuldu.

Film babayla kızı arasındaki bağı, zamanın göreliliğiyle birleştiriyor. Bir gezegende geçen bir saat, Dünya'da yıllara karşılık geliyor. Yaklaşık 165 milyon dolarlık bütçeyle ilk gösteriminde 681 milyon dolar topladı, beş dalda Oscar'a aday gösterildi ve görsel efekt ödülünü kazandı.

Nolan, Dünya'daki kuraklık sahneleri için Kanada'nın Alberta eyaletinde yaklaşık 200 hektarlık bir alana gerçekten mısır ektirdi. Buzla kaplı gezegen sahneleri ise İzlanda'daki buzullarda çekildi.

Neden İzlemeli? Bilim kurgunun büyüklüğünü bir aile hikâyesinin sıcaklığıyla birleştirdiği için.

7. Dunkirk (2017)

Yıl: 2017 · Süre: 106 dakika · Başrol: Fionn Whitehead, Tom Hardy

DunkirkNolan'a ilk yönetmen Oscar adaylığını getirdi

İkinci Dünya Savaşı'nda Fransa'nın Dunkirk kıyısında sıkışan İngiliz ve müttefik askerlerinin tahliyesini anlatan film, olayları üç ayrı zaman diliminde izliyor: kumsalda bir hafta, denizde bir gün, havada bir saat. Diyaloglar az, gerilim ise neredeyse hiç düşmüyor. Kadroda Tom Hardy, Mark Rylance, Kenneth Branagh ve sinemadaki ilk rolünde Harry Styles var.

Görüntü yönetmeni Hoyte van Hoytema, filmin yaklaşık yüzde 75'ini IMAX kameralarla çekti. Hans Zimmer'in müziği, sürekli yükseliyormuş gibi duyulan bir ses yanılsamasıyla Nolan'ın cep saatinin tıkırtısını birleştiriyor. Film sekiz dalda Oscar'a aday gösterildi, kurgu, ses kurgusu ve ses miksajı dallarında kazandı. Nolan da bu filmle ilk kez En İyi Yönetmen dalında aday oldu.

Neden İzlemeli? Savaşı kahramanlık destanı olarak değil, saat saat yaşanan bir hayatta kalma mücadelesi olarak anlattığı için.

8. Batman Başlıyor (2005)

Yıl: 2005 · Süre: 140 dakika · Başrol: Christian Bale

Batman BaşlıyorHollywood'a yeniden başlatma kavramını yerleştirdi

1997'deki Batman ve Robin'in hem eleştirmenlerden hem seyirciden kötü not almasının ardından Warner Bros. seriyi askıya almıştı. Nolan, Batman'in kökenine dönerek seriyi sıfırdan başlattı. Bruce Wayne'in korkularıyla yüzleşip Batman'e dönüşmesini anlatan filmde Christian Bale'in yanında Michael Caine, Liam Neeson, Gary Oldman, Cillian Murphy ve Morgan Freeman var.

Film, süper kahraman filmlerine gerçekçi bir dünya ve psikolojik derinlik kazandırdı. Hollywood'da yeniden başlatma anlamında kullanılan reboot kavramının yaygınlaşmasında da payı büyük. Görüntü yönetmeni Wally Pfister bu filmle Oscar'a aday gösterildi.

Senaryoyu Nolan, David S. Goyer ile birlikte yazdı. Gotham sahnelerinin bir kısmı Chicago'da, Bruce Wayne'in eğitim gördüğü buzlu dağ sahneleri ise İzlanda'da çekildi.

Neden İzlemeli? Kara Şövalye'nin temellerini atan, üçlemenin en sağlam başlangıcı.

9. Kara Şövalye Yükseliyor (2012)

Yıl: 2012 · Süre: 164 dakika · Başrol: Christian Bale, Tom Hardy

Kara Şövalye YükseliyorDünya genelinde 1 milyar doları aştı

Üçlemenin finalinde Bruce Wayne, Kara Şövalye'deki olaylardan sekiz yıl sonra inzivadan çıkmak zorunda kalıyor. Tom Hardy'nin canlandırdığı Bane, Gotham'ı dış dünyadan koparıyor. Anne Hathaway'in Selina Kyle'ı ise filmin en sevilen yeni karakterlerinden biri oldu.

Film, dünya genelinde 1,08 milyar dolar toplayarak Kara Şövalye'den sonra 1 milyar doları aşan ikinci Batman filmi oldu. Eleştirmenler filmi üçlemeye yakışan bir kapanış olarak değerlendirdi. Ancak Kara Şövalye'nin gölgesinde kalması kaçınılmazdı.

Tom Hardy, Bane rolü için yaklaşık 14 kilo aldı. Gotham bu kez büyük ölçüde Pittsburgh ve New York'ta çekildi; Bane'in futbol maçının ortasında stadyumu havaya uçurduğu sahne, Pittsburgh'daki stadyumda binlerce figüranla çekildi.

Neden İzlemeli? Nolan'ın Batman hikâyesini başladığı yere bağlayarak bitirdiği, ölçeği en büyük bölüm.

10. Insomnia (2002)

Yıl: 2002 · Süre: 118 dakika · Başrol: Al Pacino, Robin Williams

Insomnia1997 tarihli Norveç filminin yeniden çevrimi

Al Pacino, bir cinayeti araştırmak için güneşin hiç batmadığı Alaska'daki küçük bir kasabaya giden Los Angeles'lı dedektif Will Dormer'ı oynuyor. Uykusuzluk ve vicdan azabı arasında sıkışan Dormer'ın karşısında, alışılmışın dışında bir rolle Robin Williams var. Genç polis rolünde ise Hilary Swank.

Nolan'ın Akıl Defteri'nden sonra çektiği ilk stüdyo filmi, Erik Skjoldbjærg'in 1997 tarihli Norveç filminin yeniden çevrimi. Yaklaşık 46 milyon dolarlık bütçeyle 113 milyon dolar topladı. Nolan'ın kariyerinde en az konuşulan filmi ama oyunculukları ve atmosferiyle hâlâ sağlam bir gerilim.

Hilary Swank bu filmde, Boys Don't Cry ile En İyi Kadın Oyuncu Oscar'ını kazandıktan iki yıl sonra görünüyor. Alaska'da geçen film, büyük ölçüde Kanada'nın British Columbia eyaletinde çekildi.

Neden İzlemeli? Al Pacino ile Robin Williams'ı karşı karşıya getiren, Nolan'ın en çok gözden kaçan filmi.

Christopher Nolan Filmlerinin Kıl Payı Kaçıranları

The Odyssey (2026). Nolan'ın Homeros uyarlaması, Matt Damon'ın başrolünde 17 Temmuz'da vizyona girdi. Baştan sona IMAX film kameralarıyla çekilen ilk uzun metraj film olarak kayıtlara geçti ve yaklaşık 1,8 milyar dolarla yönetmenin en çok kazandıran filmi oldu. Henüz çok yeni olduğu için sıralamaya almadık.

Tenet (2020). Zamanın tersine aktığı casus filmi, pandeminin ortasında sinemalara giren ilk büyük Hollywood filmi oldu. Gerçek bir Boeing 747'nin çarptırıldığı sahneyle görsel efekt Oscar'ını kazandı ama karmaşık hikâyesi seyirciyi ikiye böldü.

Takip (1998). Nolan'ın siyah beyaz 16 mm filmle, arkadaşlarıyla birlikte yaklaşık bir yıl boyunca hafta sonları çektiği ilk uzun metrajı. 70 dakikalık bu küçük gerilim, sonraki filmlerdeki karışık zaman yapısının ilk örneği.

Sık Sorulan Sorular

Christopher Nolan'ın En İyi Filmi Hangisi?

Bizim listemizde Kara Şövalye birinci, Oppenheimer ikinci sırada. Oppenheimer, Nolan'a En İyi Film ve En İyi Yönetmen Oscar'larını kazandıran ilk filmi olduğu için kariyerinin zirvesi sayılıyor.

Nolan Filmlerine Hangisiyle Başlamalı?

Nolan'ın tarzını tanımak için Akıl Defteri iyi bir başlangıç. Daha seyirlik bir giriş isteyenler Başlangıç ile, Batman'i sevenler ise Batman Başlıyor ile başlayabilir.

Nolan'ın Batman Üçlemesi Hangi Sırayla İzlenir?

Batman Başlıyor (2005), Kara Şövalye (2008) ve Kara Şövalye Yükseliyor (2012) sırasıyla izlenmeli. Üç film tek bir hikâyeyi anlatıyor.

Christopher Nolan Kaç Oscar Kazandı?

Nolan, Oppenheimer ile En İyi Film ve En İyi Yönetmen olmak üzere iki Oscar kazandı. En İyi Film ödülünü yapımcı Emma Thomas ile paylaştı.